©  George Burggraaff
© 2022 George BurggraaffFoto © George Burggraaff           

























Callygraphy by Buddhist monk Thich Nhat Hanh      

Kalligrafie van de Boeddhistische monnik Thinch Nhat Hanh.        

 
      

Verbondenheid met de Tao
versus ontsnappen aan het aardse lijden.

Taoïsme versus Boeddhisme

Er zijn veel overeenkomsten tussen Taoïsme en Boeddhisme.
Beide gaan uit van respect voor alles wat leeft en is.
Beide zijn ook eeuwen voor Christus ontstaan, Boeddhisme in Inda en Taoïsme in China. Bij beide spelen meditatie en dagelijkse oefening een belangrijke rol. In beide is bewustzijn van je ademhaling belangrijk.
Het zijn dus manieren van leven.

Het belangrijkste verschil is dat het Boeddhisme uitgaat van ons gevangen zitten in aards lijden. Vervolgens biedt het Boeddhisme een achtvoudig pad om dit aardse  lijden te ontstijgen. Het Taoïsme gaat uit van de oerverbondenheid van alles met het oerprincipe Tao. Deze oerverbinding leren zien en er naar handelen levert individuele vrijheid op en verbondenheid met het leven en de aarde. 

Mededogen

De belangrijkste overeenkomst is het begrip mededogen, met andere mensen, dieren, planten, het leven en nog breder, met alles wat er is.
Beide zijn dus liefdevol en zacht naar de ander en al het andere.
Het Boeddhisme gelooft in reïncarnantie. De mens die nog geen verlichting heeft bereikt keert terug en kan verder gaan op het achtvoudige pad. In het Taoïsme is er niets anders dan Tao, het grote geheel in al zijn verschijiningsvormen, van zandkorrel tot zon. De Tao is oneindig groot en ook onbegrensd in tijd. In die zin is alles er altijd en is dood en leven slechts een buitenkant.

De weg versus geen weg

Boeddhisme is veel uitdrukkelijker een religie met gebeden, kloosters en rituelen. Het Taoïsme gaat uit van individuele innerlijke kracht (Te), gebaseerd op fysieke oefening, zoals tai chi en meditatie. In China en Taiwan zijn overigens wel Taoïstische kloosters met Taoïstische priesters. 
Het Boeddhisme biedt een heldere weg, het achtvoudige pad naar verlichting.
Het Taoïsme biedt niet eens een vaag modderpad. toch is het vooral een praktische filosofie, over hoe te leven en te handelen.
Het woord Tao wordt vaak vertaald met 'de weg', maar er is geen weg nodig omdat dit suggereert dat er iets is wat je kunt volgen, je moet het echter zelf doen en alles heeft de Tao al, anders was het er niet. Je bent er al. Het doel van Taoïsme is dus eenwording met de Tao en dus ook met jezelf en de ander.
Het doel van het Boeddhisme is ontsnappen uit de eeuwige cyclus van lijden en leven en dood.  In het Taoïsme zijn alle wegen goed, zelfs de zijwegen die mensen kiezen. Tao Te Tjing, tekst 53  Als er niet om de Tao wordt gelachen, zou de Tao niet bestaan, tekst 41 uit de Tao Te Tjing. De kalligrafie hiernaast is van de Boeddhistische monnik Thich Nhat Hanh. hier gaat het om een lach uit dankbaarheid.

In het Taoïsme speelt het vrouwelijke een belangrijke rol. Je kunt het zelfs een matriarchale filosofie noemen, die uitgaat van moeder, het dal, tekst 6. Boeddhistische leiders zijn mannen, maar in zowel het Boeddhisme als het Taoïsme zijn vrouwen en mannen gelijk. Het Taoïsme kent overigens geen leiders en wordt ook wel als anarchistisch omschreven.

Het Taoïsme is veel meer een individuele belevingsfilosofie, een levensstudie, dan een groepsdynamisch proces in kloosters en gemeenschappen. Ieder mens mag zijn eigen weg zoeken en kan zijn eigen innerlijke kracht ontwikkelen door te blijven onderzoeken hoe je vanuit de Tao leeft. Dagelijkse meditatie, zoals tai chi, vergroot, stap voor stap, je bewustzijn. Stap voor stap loopmeditaties horen ook bij het Boeddhisme. Bewustwording van al het leven en je verbondenheid met al het leven is in beide stromingen een essentie.
Het Taoïsme gaat uit van het geheel van yin en yang, goed en kwaad horen bij elkaar als dag en nacht. Het Boeddhisme kent geen yin en yang.

Boeddhisme is vernoemd naar de Boeddha, de naam die Prins Siddharta Gautama kreeg op het moment dat hij Nirwana bereikte en ontsnapte aan de eeuwige cyclus van het aardse lijden.
Het Boeddhisme kent een schat aan Boeddhistische teksten, terwijl het Taoïsme slechts een paar bronteksten kent, waaronder de Tao Te Tjing, de Zhuang Zi en de Lei'Zi.

Er zijn dus aanzienlijke verschillen, in uiterlijk en belevingswijze,
maar de overeenkomsten zijn veel groter:

Respect voor al het leven en ontwikkeling van bewustwording door meditatie.

Misschien zijn beide filosofieën ontsproten aan dezelfde bron en hebben eeuwen gescheiden evolutie geleid tot twee verschillende uiterlijke verschijningsvormen?