©  George Burggraaff
© 2013 George Burggraaff


Toelichting bij Tao tekst 65

Onbevangen in plaats van geleerd.

Dit is een van de meest bekritiseerde Tao teksten. Het dom houden van het volk klinkt ook verwerpelijk, ondemocratisch en Machiavellistisch.

Het gaat over de tegenstelling van het op het scherp van de snede benutten van kennis tegenover het leven vanuit de Tao zoals dit oerprincipe in alles en iedereen aanwezig is. Daar heb je geen kennis voor nodig, maar innerlijke kracht,
het Te uit de titel Tao Te Ching.

Kennis en meer kennis levert wel inzicht op, maar het heeft op zich niets te maken met een leven vanuit de Tao. Je louter baseren op kennis leidt tot verder afdwalen van het oerprincipe.

Deze tegenstelling tussen kennis en leven vanuit het oerprincipe deed mij denken aan de bijbeltekst (Genesis 2:9) waarin Adam en Eva uit het paradijs worden gegooid omdat ze hebben gegeten van de boom van goed en kwaad.
Naast de boom van goed en kwaad staat in de hof van Eden ook nog de Levensboom! Eigenlijk precies hetzelfde beeld. De twee bomen kun je zien als metaforen voor enerzijds de levensvreugde, de innerlijke kracht, het Te uit de Tao Te Tjing en anderzijds de kennis, zoals in deze Tao tekst aan de orde is.

Met kennis gaat ook de onschuld van het kind verloren. Tekst 4, Tekst 49. Kinderlijke eenvoud en vreugde brengen je terug bij de grote levenstroom van het oerprincipe.
Je kunt ook zeggen dat je zonder kennis objectief kijkt,
met een onbevooroordeelde, frisse blik.

Sommige commentaren stellen dat de Tao hier kiest voor het zelf waarheden laten vinden door het volk, in plaats van ze op te leggen.

De laatste regel van tekst 10 noemt dezelfde diepgaande innerlijke kracht.
En de Grote Harmonie, daar heeft Confusius ook een utopische schets over geschreven.

Zie verder ook de teksten 28, 55 en 58.
Behalve op deze tekst 65 is er vergelijkbare kritiek op tekst 3.

Wie het weet, praat er niet over, wie er over praat, weet het niet. Tekst 56

De foto van de pauw uit de eerste versie van deze tekst is ook een mooie keuze.