©  George Burggraaff 2013
© 2013 George Burggraaff


Toelichting bij Tao tekst 80

Het ideale land.

Ha, het paradijs, de ideale samenleving, inspirerend, richtinggevend, visionair.
Een vergelijking met Utopia, van Thomas More ligt voor de hand. Maar hier gaat het over een rurale, zelfverzorgende dorpssamenleving, 2000 jaar eerder.

Dat 'zorg dat de mensen dit of dat' in de tekst is een niet eerder gebruikte stijlvorm. Je kunt ook zeggen: 'laat de mensen in een klein land wonen. Laat ze hun wapens behouden'. Dit is de laatste aanwijzing aan heersers over hoe je het spel moet spelen. De mensen worden hier niet klein gehouden, ze hebben immers wapens. Ze kunnen die verantwoordelijkheid aan en gebruiken ze niet, ze zijn tevreden en ze gaan ook niet met geweld op zoek naar wat dan ook.

Wat minder letterlijk staat er: gebruik de middelen die er zijn, als het nodig is, maar laat je er niet door verleiden. Geniet van je leven, laat de ander leven en gun de ander de ruimte.

In de Tao Te Tjing wordt op meerdere plaatsen tegen het gebruik van wapens gepleit, zie bijvoorbeeld tekst 31 en tekst 57.

Deze tekst heeft een hoog wuwei gehalte, handelen door niet te handelen, maar de tekst verrast ook, want een Taoïst is eerder een Einzelgänger, een zwerver, een autonome denker die niets moet hebben van een vredig dorpsleven.

Ik rol als de golven in de zee. Zonder doel, zoals de rusteloze wind.
Zo klinkt het in tekst 20. Taoïsme tegenover Confucianisme.

Tekst 47 meldt overigens ook al dat een wijze weet zonder te reizen.
(Toch zijn er ook wijzen die de hele dag reizen. Tekst 26)
Innerlijke rust, innerlijk weet hebben van de Tao. De dood serieus nemen, bewust leven, bewust van de tijdelijkheid van dit bestaan en bewust van dit moment in het hier en nu. Ook dan hoef je niet weg. Dat is deze tekst.

Net als bij tekst 79 is het goed om te beseffen dat de Tao Te Tjing werd opgeschreven in de tijd van de Strijdende Staten, tussen 400 en 200 jaar voor Christus. Men probeerde te voorkomen dat mensen gingen trekken en daardoor op elkaars grondgebied kwamen, want dat leidde tot conflicten. China ontwikkelde zich tot een federatie van min of meer autonome lokale staten.

De tekst is een aanwijzing aan een heerser: zorg ervoor dat .... Zo doe je het goed, want dan zijn de mensen gelukkig en veroorzaken ze geen problemen.
De tekst sluit mooi aan bij tekst 17.

Geknoopte touwtjes werden gebruikt voor de uitvinding van het schrift, waarbij elke knoop zijn eigen betekenis had.